محمد يوسف حريرى
341
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
آن كه از نظر فكرى يا بدنى يا اقتصادى يا سياسى يا اجتماعى يا اخلاقى بر اثر مظالم ديگران آنچنان ضعيف شده كه قادر به شناسايى حق از باطل نشود و يا اينكه با تشخيص عقيدهء صحيح بر اثر ناتوانى جسمى يا ضعف مالى و يا محدوديت كه محيط بر او تحميل كرده قادر به انجام وظايف خود بهطور كامل نباشد . ( تفسير نمونه ، ج 4 ، ص 9 و 87 ) مستعان وَ رَبُّنَا الرَّحْمنُ الْمُسْتَعانُ عَلى ما تَصِفُونَ ( انبياء - 112 ) - ياور . خداوند . ( گذرى بر قرآن - ص 111 ) مسجد الحرام ( ح ) فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ( بقره - 144 ) عبارت مسجد الحرام در قرآن مجيد ( در سورهاى بقره 144 و 149 و 150 و 191 و 270 - مائده 2 - انفال 34 - توبه 7 و 19 و 27 - اسراء - 2 حج 25 - فتح 25 و 27 ) آمده است و بر مكه اطلاق مىشود چه بناى مسجد الحرام بعد ساخته شد . ( اعلام قرآن ) مسجد الاقصى ( اصا ) سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى ( اسراء - 1 ) مراد بيت المقدس مىباشد كه به اعتبار دورى آن از مكه اقصى خوانده شد و به اعتبار آنكه بعدا از مساجد بزرگ مسلمانان خواهد بود به عنوان مسجد موصوف گرديد ( و اين خود از معجزات و اخبار غيبيهء قرآن مجيد است ) نام مسجد الاقصى امروزه در مورد دو بناى مقدس و تاريخى به كار برده مىشود . يكى در مورد صخرهاى كه حرم شريف بر روى آن قرار دارد و ديگر براى اشارت به مسجدى در جنوب قبة الصخره . مسجد ضرار ( ض ) وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ ( توبه - 107 ) مسجدى است كه توسط گروهى از منافقان اهل عقبه ( چون معتب بن قشير ، ثعلبة بن حاطب ، خدام بن خالد ، ابو حبيبة بن ازعر و عبد اللّه بن نبيل ) و به دستور ابو عامر ( براى ضرر زدن به اسلام و براى ايجاد تفرقه و كمينگاهى براى دشمنان اسلام ) به هنگامى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله براى غزوهء تبوك رفته بودند در مدينه ساخته شد و حضرت بعد از مراجعت گروهى را براى تخريب آن اعزام فرمود . مسد ( م س ) سورهء تبت را گويند . مس قرآن ( م س ) لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ ( واقعه - 79 ) رساندن جايى از بدن به خط قرآن . و براساس روايات منقول از معصومين ( عليهم السلام ) با وجود حدث اصغر و حدث اكبر نبايد نوشتههاى قرآنى را مس نمود و فقها نيز مس نوشتههاى قرآن مجيد را بر آدم بىوضو و محدث حرام فرمودهاند . و در حرمت مس كتابت قرآن بر شخص محدث و بىوضو انواع كتابت فرق نمىكند كه با قلم يا چاپ يا بريدن ( مانند چوب ) يا كندن ( مانند فلزات و سنگها و امثال آن ) باشد . و مس جلد قرآن و جاى سفيد قرآن بر شخص محدث كراهت دارد . ( روح البيان ، ص 105 - توضيح المسائل - و . . . ) مسك ( م ) خِتامُهُ مِسْكٌ ( مطففين - 26 ) - در توصيف بهشت است به معنى مشك . عدهاى